مقاله معتقد است تمام رواياتى كه دلالت بر روزه گرفتن يهودىها در عاشورا دارد ، جعلى است و اين قبيل روايات در جهت كار بنى أميه بوده ، كه موضوع كربلا و حادثه عاشورا را لوث كنند . وى مىنويسد : « فى واقِعِنا الْحاضِرِ لانَجِدُ أَىُّ يَهُودِىٍّ يَصُومُ فِى الْعاشِرِ مِنْ مُحَرَّمٍ أَوْ يَعِدُّهُ عيداً وَ لَم‌ْيُوجَدْ فِى السِّجِلاتِ التَّاريخِيَّةِ ما يُشيرُ إِلى أَنَّهُمْ صامُوا فِى الْعاشِرِ مِنْ مُحَرَّمٍ أَوْ عَدُوّهُ عيداً . . . بَلِ الْيَهُودُ يَصُومُونَ يَوْمَ الْعاشِرِ مِنْ شَهْرِ تِشْرينٍ وَ هُوَ الشَّهْرُ الأَوَّلُ مِنْ سَنَتِهِمْ فى تَقْويمِهِمْ وَ تاريخِهِمْ إِلّا أَنَّهُمْ لايُسَمُّونَهُ يَوْمَ عاشُورا بَلْ يَوْمَ أَوْ عيدَ كيپُور . » « 1 » براى بررسى اين مطالب لازم است ، به مصادر معتبرى كه درباره روزه يهود بحث كرده‌اند ، رجوع كنيم : قاموس كتاب مقدس تأليف مستر هاكس آمريكايى : روزه كفاره : روزه مهم ساليانه‌اى است كه با آرامى و استراحت و روزه در دهم ماه تشرين يعنى پنج روز قبل از عيد خيمه‌ها نگاه داشته مىشد . . . كه فعلًا اين عيد در دهه اول اكتبر واقع مىشود . . . . « 2 » * دائرة المعارف فارسى از مصاحب : عاشورا اصلًا نام روز دهم محرم نبوده است ؛ بلكه روز دهم ماه تشرين بوده است ، كه يهوديان از يهوديان عرب در آن روز ، روزه كيپور مىگرفتند . . . . تشرين نام يكى از ماه‌هاى تقويم يهود كه ماه اول سال عرفى و ماه هفتم سال دينى است و مطابق با قسمتى از سپتامبر و اكتبر فرنگى مىباشد . . . جشن سال نو در روزهاى اول و دوم تشرين برگزار مىشود . يوم كيپور در روز دهم . . . . « 3 » * التفهيم از ابوريحان بيرونى : كبور چيست ؟ « 4 » دهم روز است ، از تشرين و زين جهت گاه گاه او را عاشورا خوانند . « 5 » فأما نام كبّور اندر زبان عبرى از كفاره گناهان است و اين يك روز است ، كه بر جهودان روزه

--> ( 1 ) . مقاله ، نگارش استاد حسن توفيق سقاف است . ( 2 ) . قاموس مقدس ، ص 427 ، چاپ 1928 ميلادى . ( 3 ) . دائرة المعارف فارسى ، ج 2 ، ص 1651 و ج 2 ، ص 643 . ( 4 ) . مرحوم همايى در حاشيه التفهيم گويد : تلفظ اصليش كپّور است و با لفظ كفاره عربى يك ريشه دارد . ( 5 ) . مرحوم همايى گويد : تلفظ اصلىاش به طورى كه نگارنده از علماى يهود تحقيق كرده ، عاسور به سين مهمله است و با عاشور و عاشوراء و عشره عربى يك ريشه دارد .